Kirti Gahlawat

Co to są asany? Skąd się wzięły? – krótka historia

Asany są tym, co pozwala nam zadbać o spokój ducha i zdrowie ciała. W tym artykule przyjrzymy się jak kształtowało się pojęcie asany w starożytnych tekstach i myśli indyjskiej.

Asany pochodzą z Indii, krainy mistyków, mitologii, jogi i ajurwedy. Dzisiaj jogę praktykuje się i stosuje na całym świecie jako naukę holistyczną. Joga jest wielką starożytną sztuką, kulturą i nauką Indii. Historię asan prześledzono: od pism wedyjskich aż do modnego okresu, w którym przechodziły kolejne udoskonalenia.

Joga jako dyscyplina została po raz pierwszy udokumentowana przez Patańdźalego (600 p.n.e.) w formie Jogasutr, głównego usystematyzowanego traktatu o teorii i zasadach jogi. Jednak pierwsza wzmianka o „jodze” znajduje się w Rigwedzie. Dowody z tekstu wskazują, że asany jogi ewoluowały wraz z ogólnym postępem myśli indyjskiej.

Historia asan

Pierwsze wzmianki o asanach jogi pojawiły się w tekście Atharva-Veda Samhita (1500 p.n.e.), w którym terminu „asana” użyto w specyficznym kontekście jogicznym.

Sanskryckie słowo „asana” wywodzi się z rdzenia werbalnego oznaczającego ‘siedzieć’ lub ‘być obecnym’, a w kontekście tradycji jogi „asana” oznacza ‘być ustanowionym w określonej pozycji’, a zatem kontekst tekstowy wskazuje na drugie znaczenie. W wedach, brahmanach i upaniszadach istnieją różne odniesienia, które wskazują, że praktyki te musiały już istnieć, zanim zostały odnotowane w tych tekstach.

asany

Wczesne prace, podobnie jak Atharva-Veda Samhita, a zatem Jogasutry Patańdźalego wspominały ogólnie o asanach jako pozycjach sprzyjających rozwojowi duchowemu. Mahabharata (400 p.n.e.) mówi o dwóch konkretnych asanach, bez opisu: o mandukasanie i virasanie.

Chociaż Patańdźali nie wspomina o konkretnych asanach, jest to pierwszy tekst określający właściwą postawę lub asany jako część dyscypliny jogicznej.

Rzeczywiście, asany zawarte w Jogasutrach Patańdźalego stanowią trzeci punkt ośmioramiennej ashtanga jogi. Późniejsze traktaty jogi, podobnie jak Hatha Yoga Pradipika, czyli upaniszady zawierały szczegółowe opisy kilku konkretnych asan jogi. Współczesne prace w dużej mierze odwołują się do tych tekstów, wyszczególniając asany.

pobierz e-book Basi Lipskiej Larsen

Asany wciąż stanowiły integralną część praktyki jogi. Indyjskie purany (300–1000 n.e.) często odnosiły się do wielu asan, zwłaszcza asan: ardha, padma i swastika. Niektóre purany, takie jak Visnudharmottara Purana i Brahma Purana, opisywały medytacyjne asany, takie jak swastika.

Pierwsza szkoła jogi

Okres ten doprowadził do pierwszej poważnej innowacji w filozofii praktyki jogi, zapoczątkowanej przez legendarnego mędrca Gorakhnatha, autora Gorakszapdhati czy Samhity, który wraz ze swoim guru, Matsjendranathem, założył szkołę jogi.

Pierwszy poważny traktat o jodze, Jogasutry (600 p.n.e.), został napisany przez Patańdźalego.

Sanskrycki termin „asana” wywodzi się od podstawowego określenia „asi”, czyli ‘być’. Tak więc asana może być siedzeniem, pozą lub postawą.

Pozycja siedząca, stojąca, obracająca się i inna to asana, ale nie wszystkie asany są przeznaczone do jogi.

Asany jogi to skomplikowane pozycje fizyczne, które zapewniają, że sadhaka skupia się w jednym miejscu, angażując zarówno umysł, jak i określone części ciała. Tak więc świadomość jest kluczem do opanowania wszelkich asan i technik jogi.

asany

Patańdźali wspomina o sile siedzenia razem przez dłuższy okres w całości tego ośmioramiennego układu.

Sthirasukhamasanam (II Sūtra 46)
sthira ‘stały’; sukham ‘wygodny’; asanam ‘postawa’.
„Ta postawa, która jest stabilna i wygodna, to asana”.

Zgodnie z definicją Patańdźalego – czym jest asana? Odpowiedzią jest sthira sukham asanam

Mówiąc prościej, kiedy czujemy się komfortowo, często nie jesteśmy stabilni. Nie siedzimy wyprostowani. Ale kiedy już się wyprostujemy, jesteśmy sztywni. Nie czujemy się komfortowo. Rozumiesz? Kiedy jesteś wyprostowany, stabilny i jednocześnie czujesz wygodę – to jest właśnie Sthirasukhamasanam.

Jak wspomniał Patańdźali w Jogasutrach, asana musi mieć podwójne cechy: jędrność i lekkość. Joga powoduje zaprzestanie zmian umysłu. Ta modyfikacja jest znana jako stan umysłu dwajta (‘dwoistość’). Kiedy te dwoistości są zrównoważone, wysiłek ustaje, a wtedy można przekroczyć dualizm i osiągnąć równowagę.

Asany są tym, co pozwala nam zadbać o spokój ducha

Asany to nie tylko ćwiczenia, ale postawa – zapewniają ci komfort i stabilność. To właśnie asany.

Asany należy ćwiczyć energicznie, uważnie, bez wchodzenia w stan ostrego dyskomfortu, dopóki postawa nie stanie się solidna, stabilna i opanowana.

Dzięki bezwysiłkowej asanie jesteśmy gotowi przekroczyć możliwości ludzkiego ciała i połączyć umysł w nieskończoność.

Asany to nie tylko ćwiczenia fizyczne

One potrzebują efektów biochemicznych, psychofizjologicznych i psychoduchowych. Komórki ciała mają własną inteligencję i pamięć.

Poprzez praktykę asan hatha jogi sadhaka (praktykujący jogę) przejdzie z hatha jogi do najwyższej jogi – radża jogi.

Co z kolei prowadzi do dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i duchowego. W ten sposób poprawie ulegają zdolności poznawcze, polepsza się krążenie krwi, układ hormonalny jest zrównoważony, a układ nerwowy stymulowany, eliminowane są toksyny i wiele więcej.

B.K.S. Iyengar (współczesny jogin) powiedział kiedyś: „Joga to 1% teorii i 99% praktyki”

Jogasutry Patańdźalego wyjaśniają teorię jogi, podczas gdy popularne teksty o hatha jodze, takie jak Hatha Yoga Pradipika czy Gheranda Samhita, zawierają praktyczne wskazówki dotyczące praktyki jogi.

Hatha joga to bardzo wpływowa szkoła jogi. Asany, pranajama, sat kriyas, mudra, bandha, dhjana itp. są naśladowane przez praktykujących jogę (sadhakas) na całym świecie.

Większość zachowanych tekstów jogi wyraźnie wywodzi się z Hatha Yoga Pradipika, tekstu, który powstał na podstawie Goraksha Paddhathi. Gorakhsha Samhita, uważanego za najstarszy zachowany tekst poświęcony hatha jodze, opisującego padmasanę i siddhasanę. Hatha Yoga Pradipika opisuje kilkanaście asan, z informacją o tym, jak je wykonywać oraz o idealnych warunkach zewnętrznych do uprawiania jogi.

Hatha Yoga Pradipika to klasyczny tekst opracowany w XV wieku

Został napisany przez Swamiego Swatmaramę, który łączy linię nauczania ze swoim guru Matsjendranathem z kultu natha jogi. Hatha Yoga Pradipika opisuje praktyki, techniki i metody jogi, od hatha jogi do radża jogi, najwyższego stanu jogi.

Mówi się, że jest to najstarszy zachowany tekst o jodze. Swami Swatmarama, uczeń Swamiego Goraknatha opisuje asany (postawy), praktyki oczyszczające (shatkarma), mudry (pozycje palców i dłoni), bandhy (blokady), czakry (centra energii), pranajamy (ćwiczenia oddechu) i nadanusandhana (medytację).

asany

Wyjaśnia również, że celem jogi jest przebudzenie kundalini (subtelnej energii), przejście do radża jogi, a zatem doświadczenie głębokiego medytacyjnego pochłonięcia zwanego samadhi.

Znaczenie słowa „Hatha”

Technicznie rzecz biorąc, hatha joga uważała ciało za pojazd dla duszy. Hatha reprezentuje przeciwstawne energie: gorącą i zimną, męską i żeńską, pozytywną i negatywną, podobną, ale nie do końca analogiczną do koncepcji Yin i Yang.

Hatha pochodzi od „ha” – ‘słonecznego’ i „tha” – ‘księżycowego’, harmonijnego połączenia dwóch przeciwstawnych aspektów w ciele fizycznym.

Praktyka pozycji nadi jogi (asany) ma na celu otwarcie i oczyszczenie ośrodków energetycznych (czakry) i kanałów energetycznych (nadi). Ta koncepcja „ha-tha” jest przyswojona z tantrycznego punktu widzenia jogi, pierwotnie oznaczała dosłownie ‘rozmyślny’ lub ‘intensywny’.

„Ha” oznacza ida nadi lub lewe nozdrze, a „tha” oznacza pingala nadi lub prawe nozdrze. Nadi oznacza psychiczny przepływ energii, który można porównać z nerwami w ciele fizycznym. Hatha oznacza równowagę między idą a pingalą nadi, czyli równoważenie energii mentalnej ida i energii witalnej pingala.

Oprócz Hatha Yoga Pradipika, najważniejszymi tekstami jogicznymi z różnymi komentarzami są również dostępne: Gheranda Samhitha, Shiva Samhita i Hatharatnavali, w których asany hatha jogi są szczegółowo opisane.

Guru jogi wierzyli, że jest 8400 tysięcy asan opisanych przez Pana Śiwę. Oznacza to, że mięśnie i stawy mogą się zginać, rozciągać i obracać na kilka tysięcy sposobów. Popularny tekst Hatha Yoga Pradipika opisuje jednak tylko piętnaście asan. Podobnie w Gheranda Samhita jest ich trzydzieści dwa. Hatha Ratnavali, XVII-wieczny tekst, składa się z 84 asan.

Warto rzucić okiem na pozycje jogi wymienione w Hatha Yoga Pradipika:

  1. Swastikasana
  2. Gomukhasana
  3. Virasana
  4. Kurmasana
  5. Kukkutasana
  6. Uttankurmasana
  7. Dhanurasana
  8. Matsyendrasana
  9. Paschimottanasana
  10. Mayurasana
  11. Siddhasana, vajrasana, muktasana, guptasana
  12. Padmasana
  13. Simhasana
  14. Bhadrasana
  15. Śavasana.

Spośród wyżej wymienionych asan siddhasana, padmasana i swastikasana są powszechnie używane do medytacji. Z tych trzech siddhasana jest najwyższa, ponieważ prowadzi do przebudzenia mulabandhy i kundalini.

Asany mają niezwykły wpływ na mózg, kręgosłup i gruczoły

Działa poprzez układ mięśniowo-szkieletowy.

Dzięki praktyce jogi stajemy się świadomi wzajemnych powiązań między naszymi poziomami emocjonalnymi, psychicznymi i fizycznymi.

Stopniowo ta świadomość prowadzi do zrozumienia bardziej subtelnych obszarów istnienia. Ostatecznym celem jogi jest umożliwienie nam połączenia w sobie poziomu materialnego (annamaja), fizycznego (pranamaja), mentalnego (manomaja), intelektualnego (vijnanamaja) i duchowego (anandamaja).

Gheranda Samhita, w której Gheranda nauczał Chandkapalego, może być podręcznikiem jogi. Jest najbardziej encyklopedycznym ze wszystkich podstawowych tekstów o jodze. Na początku książki Chandkapali prosi Gherandę, aby opowiedział mu o jodze ciała, która jest przyczyną poznania ostatecznej rzeczywistości. Gheranda zgadza się i dlatego książka jest nazywana Gheranda Samhita lub Zbiór (wersetów) Gherandy.


Trening ciała jest pierwszym krokiem do treningu umysłu.

Zdrowy umysł może istnieć tylko w zdrowym ciele.

Stąd joga lub trening ciała jest inicjatywą do treningu umysłu lub radża jogi.

Pierwsze ćwiczenie zacznij od pytania Chandakapalego, który pragnie poznać fizyczną dyscyplinę (jogę), a która prowadzi do poznania prawdy. Gheranda wyjaśnia, że nie ma lepszego przyjaciela niż wiedza (dźńana) i nie ma większego wroga niż egoizm (ahankara). Tak jak ucząc się alfabetu, poprzez praktykę możemy opanować wszystkie nauki ścisłe, tak poprzez dokładne ćwiczenie, najpierw (fizyczny) trening, poznaje się rzeczywistość. Poprzez praktykę jogi można pokonać iluzję (maję).

Lista klasycznych asan według Gherandy Samhity, rzućmy na nie okiem:

  1. Siddhasana
  2. Padmasana
  3. Bhadrasana
  4. Muktasana
  5. Vajrasana
  6. Swastikasana
  7. Simhasana
  8. Gomukhasana
  9. Virasana
  10. Dhanurasana
  11. Mritasana
  12. Guptasana
  13. Matsyasana
  14. Matsyendrasana
  15. Gorakshasana
  16. Paschimottanasana
  17. Utkatasana
  18. Sankatasana
  19. Mayurasana
  20. Kukkutasana
  21. Kurmasana
  22. Uttana kurmasana
  23. Uttana mandukasana
  24. Vrikshasana
  25. Mandukasana
  26. Garudasana
  27. Vrksasana
  28. Salabhasana
  29. Makarasana
  30. Ustrasana
  31. Bhujangasana
  32. Yogasana.

Zatem praktyka asan jogi ma na celu przezwyciężenie ograniczeń ciała.

Joga harmonizuje i odmładza ciało wewnątrz i na zewnątrz oraz uwalnia umysł od spustoszenia spowodowanego szybkim, nowoczesnym życiem.

Jak słusznie wspomniano w klasycznym tekście hatha jogi,

Kuryat tadasanam sthairyam arogyam changalaghavam (Hatha Yoga Pradipika 1:16). Praktykując asany, można osiągnąć stabilność, zdrowie i elastyczność.

Regularne ćwiczenia rozciągania, skręcania, zginania i odwracania (podstawowe ruchy znane w praktyce asan) przywracają siłę i wytrzymałość organizmu.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by PortalYogi (@portalyogi_pl)


Pozycje jogiczne wraz z kontrolą oddechu korygują zaburzenia fizyczne, fizjologiczne i psychiczne. Joga uczy nas, że wyzwania, przed którymi staje współczesny człowiek, prędzej czy później pojawiają się w formie fizycznej lub psychicznej.

Kiedy nasz stan fizyczny nie jest doskonały, powoduje to brak równowagi w naszym stanie psychicznym. Praktyka jogi pomaga nam przezwyciężyć tę nierównowagę.

Przyniesie skupiony, przedłużony stan koncentracji, jeśli będzie praktykowana właściwie.

W ten sposób asany pomagają sadhace (praktykującemu) osiągnąć równowagę między obiema stronami ciała podczas wchodzenia w asany, jeśli tylko nie będzie niepotrzebnego nacisku na żadne organy, mięśnie, kości lub stawy. Zamiast tego celem jest, by wszystkie organy i części ciała współdziałały jako jedność.

Współczesne podręczniki jogi również zawdzięczają znaczną część swojej wiedzy na temat praktyki asan wysiłkom hatha joginów.

Nadal wykorzystują koncepcje i ideologię hatha jogi, a nawet Patańdźalego, którego ashtanga joga jest podstawą uprawiania jogi jako systemu wiary i praktyki. W przeszłości starożytni jogini przyjmowali określone, stabilne pozycje siedzące do medytacji i pokrewnych praktyk duchowych, takich jak jadźńa, havan, pudźa itp. Dlatego asany jogi były również integralną częścią indyjskiej filozofii i kultury.

Asany mają przeciwdziałać niestabilności w ciele

Asany przezwyciężają brak równowagi, dzięki czemu kształtują nasze ciało i umysł oraz czynią je silnym i zdrowym.

Jak wspomniano w klasycznym tekście hatha jogi, głównym celem asan jest promowanie i utrzymanie doskonałego zdrowia.

Przywracają one harmonijne funkcjonowanie ciała i umysłu jako jednej zintegrowanej całości. Aby przezwyciężyć wewnętrzne zakłócenia, takie jak drżenie i niestabilność, i poprzez odnowienie mechanizmów psychofizjologicznych przygotować do wyższych praktyk jogicznych, takich jak medytacja.

Zapewnia to równowagę w ogólnych funkcjach na poziomie emocjonalnym, behawioralnym i percepcyjnym.


Jeśli po przeczytaniu tego artykułu chcesz rozpocząć praktykę jogi w domowym zaciszu, w godzinach porannych, weź udział w naszym najnowszym kursie Fundamenty Jogi

Doświadczony nauczyciel Gerard Szymański przeprowadzi Cię krok po kroku przez 30 podstawowych Asan i odpowie na pytania pojawiające się przy rozpoczynaniu swojej przygody z Jogą.

 

Kirti Gahlawat

Kirti jest tradycyjną ekspertką hatha jogi z Indii oraz nauczycielką  w Internetowym Studio PortalYogi. Specjalizuje się w nauczaniu różnymi metodami takimi jak: Ashtanga, Vinyasa, Iyengar, Yin Joga, Bikram Joga. Posiada certyfikat Rady ds. Jakości Indii i Yoga Alliance International. Jest stowarzyszonym egzaminatorem do przeprowadzania egzaminów certyfikacyjnych dla początkujących trenerów jogi w Ministerstwie AYUSH (Govt. Of India). Ukończyła Podyplomowe Studium Jogi i ma ponad 19-letnie doświadczenie w szkoleniu i nauczaniu jogi. Zdobyła siedem złotych medali w krajowych i trzy złote medale oraz jeden srebrny medal w międzynarodowych mistrzostwach jogi. Wielokrotnie uhonorowana za wybitne osiągnięcia w tej dziedzinie przez rząd stanu Haryana w Indiach.

Polecamy

Artykuły, które mogą Ci się spodobać.

Zapisz się do Newslettera!

Dołącz do naszej jogowej społeczności. Otrzymasz od nas darmowe materiały pomocne w praktyce jogi, cotygodniową inspirację oraz ekskluzywny dostęp do jogowych wydarzeń oraz promocji.

    [blog]
    [blog]
    [pop_up]
    [pop_up]
    [_wroc_na_mate_plan_praktyki_kalendarz]
    [_wroc_na_mate_plan_praktyki_kalendarz]